UCSIA
Prinsstraat 14
B-2000 Antwerpen
marijke.celis@ua.ac.be
Tel. +32 (0)3 265 49 60
Fax +32 (0)3 707 09 31
Archive as Performance, Performance as Archive

In de kunstprojectweek 2012 nodigde UCSIA, in samenwerking met de Academie voor Schone Kunsten (KASKA), UA en Cinema Zuid, Ria Pacquée en Harry Gamboa uit, twee kunstenaars die zich toeleggen op performance in de openbare ruimte. De doelgroep voor de kunstworkshop breidde zich dan ook uit van beeldende kunstenaars en filosofen naar theaterwetenschappers. Cinema Zuid programmeerde, binnen het wekelijks ‘Off-stream’-programma voorafgaandelijk aan de kunstprojectweek een filmvertoning met videobeelden van beide kunstenaars. Thomas Crombez, onderzoeker aan UA en docent aan KASKA, interviewde Ria Pacquée tijdens een publieke sessie aan de Academie, terwijl Nico Dockx, onderzoeker aan KASKA, tijdens een publieke sessie op de stadscampus van UA in gesprek trad met Harry Gamboa. De drie voorstellingen werden bijgewoond door een veertigtal toehoorders, waarvan het merendeel studenten.

Ria Pacquée en Thomas CrombezRia Pacquée woont in Antwerpen, Harry Gamboa in Los Angeles. Ria werkt in haar eentje, Harry met een collectief (voorheen ASCO en nu Virtual Vérité). Haar vrouwelijke identiteit speelt een rol in haar werk zoals zijn Mexicaanse afkomst bepalend is voor zijn werk. Zij observeert, hij ensceneert. Zij wijst ons op situaties waar we overheen kijken, hij doet aan politiek activisme. Zij documenteert, hij confronteert.

Beiden zijn ze al een heel leven lang artistiek actief in de publieke ruimte en trachten ze wat onzichtbaar is een gezicht en een stem te geven. Zij doen onderzoek als sociaal archeoloog en leggen dit vast op foto of video. De wijze waarop zij de camera hanteren, is getekend door hun persoonlijke performance ervaring. Zij creëren tijdelijke beelden in een ruimte en veranderen die ruimte voor altijd.

Pacquée’s werk evolueerde van lange uitputtende acties in de jaren 70 (zoals het doorbrengen van een etmaal aan een tramhalte of het zitten in een kubus vol sigarettenrook) tot kortere, meer gewelddadige acties in het begin van de jaren 80 waarin pijn centraal stond (zoals de voorstelling ‘Pain’ in Besançon). Medio jaren 80 tot in de jaren 90 legde zij zich toe op het uitbeelden van typetjes zoals ‘Madame’ (een kleurloze eenzame figuur die in de massa opgaat) en ‘It’ (die met hoopvolle boodschappen op aanplakborden in zijn eentje protest voert). Vandaag maakt zij documentaires als observator. In plaats van zichzelf in beeld te brengen (‘me playing into society’), gebruikt ze nu de samenleving als beeld (‘society playing for me’).

Harry GamboaGamboa’s werk is geworteld in de discriminatie die hij als jonge Mexicaan in Los Angeles ervoer en zoomt in op de leefsituatie van de ‘chicanos’. Zijn werk loopt van de verontwaardiging over het ontbreken van het werk van Mexicaanse kunstenaars in het lokale museum (waardoor hij het museum zelf ‘tagde’ als Mexicaans kunstwerk) tot de enscenering van de laatste moord op een Mexicaanse bendeleider (dat de voorpagina van het nieuws haalde en even de gemoederen kon bedaren toen een moordgolf, aangewakkerd in de pers, hoogtij vierde) …

Tevens wordt hij geïnspireerd door de waanvoorstelling van Hollywood (het is geen plaats maar een illusie) en hanteert hij als strategie het creëren van actie waar er geen is (om aldus in de media in te breken). Van een filmpje dat hij aanbood aan een ‘public access’ tv-kanaal en dat vier jaar lang 24 op 24 uur werd uitgezonden, tot de fotonovella’s (cynische soap series) of de postkaarten van acties die voorbij zijn voor ze opgemerkt worden, zoekt Gamboa naar visuele mediastrategieën om in te grijpen in de publieke ruimte en in te breken in het publieke gedachtegoed.

Terug naar Cultuur, religie en dialoog