UCSIA
Prinsstraat 14
B-2000 Antwerpen
marijke.celis@ua.ac.be
Tel. +32 (0)3 265 49 60
Fax +32 (0)3 707 09 31
Ongelijkheid in een tijdperk van globalisering | Branko Milanović

In het kader van de Leerstoel P.W. Segers, genoemd naar de leidende figuur uit de naoorlogse christelijke arbeidersbeweging, verwelkomden UCSIA, de Faculteit Toegepaste Economische Wetenschappen, het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck (CSB) en het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid en -beheer (IOB) prof. dr. Branko Milanović van 19 tot 21 september 2017 voor een lezing met paneldebat en een doctoraal seminarie.

Door hun sterke economische groei konden bevolkingsrijke Aziatische landen zoals China of India de inkomensgroei van Europa en Noord-Amerika bijbenen. Veel mensen wereldwijd verdienen nu het mediaan wereldinkomen. Aan hun linkerhand vinden ze een groep van 10% wereldburgers in absolute armoede, aan hun rechterhand een kleine groep van enkele % superrijken. Tegen 2050 zal de ongelijkheid tussen landen verder afnemen, maar de ongelijkheid binnen arme en rijke landen zal toenemen. Dat heeft destabiliserende sociale en politieke gevolgen. De ‘olifant-curve’ toont dat het inkomen van de lagere middenklasse in de USA en het Verenigd Koninkrijk stagneert. Ze voelt zich voorbijgestoken door de werkende bevolking in het opkomende Azië die rijker wordt en ze vreest dat die jobs zal wegkapen door goedkope export of outsourcing van productie. Dat verklaart volgens sommigen het populistische stemgedrag voor Brexit en Trump.

De gastspreker meent dat de klassieke instrumenten voor inkomensherverdeling zoals progressieve belastingen, sociale verzekeringen en transfers niet meer werken. Hij is voorstander van gelijke kansen, ook wereldwijd, en verwacht heil van massieve investeringen in scholing en opleiding of belastingvoordelen voor armen in plaats van fiscale cadeaus aan rijke aandeelhouders. Zo krijgen arme mensen in arme landen sleutels voor een hoger inkomen.

Nieuwe migratiegolven vallen slecht bij de publieke opinie in het Noorden omwille van veel redenen en angsten. Toch is prof. Milanović gewonnen voor circulaire migratie met een tussenliggend statuut van burgerschap. Het beschermt de lonen en arbeidsvoorwaarden van migranten op basis van multilaterale overeenkomsten, maar door een beperking van de verblijfsduur, hogere belastingen of lagere sociale voordelen krijgen ze niet dezelfde rechten als de ingezetenen van het land waar ze werken. Publiek en panel wikten deze zienswijze. In België werken hoe dan ook 100.000 migranten illegaal in laagbetaalde jobs en zonder sociale bescherming. Sommigen hebben het moeilijk met het utilitair karakter van het voorstel. In de Golfstaten komt ‘openheid voor migratie’ bijna neer op tolereren van slavernij.

Regeringen, werkgevers en werknemers aanvaarden toegenomen migratie onder voorwaarden zoals in het ILO Fair Recruitment Initiative. Het ILO Global Compact on Migration (2018) steunt op het principe dat sociale bescherming en arbeidsrechten niet mogen verschillen tussen nationale en buitenlandse werknemers.

De Universiteit Antwerpen verwelkomde prof. Branko Milanović van 19 tot 21 September 2017 voor een debat over wereldwijde inkomensongelijkheid. Hij werd uitgenodigd door de Faculteit Toegepaste Economische Wetenschappen, het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck (CSB), het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid (IOB) en het Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen (UCSIA). Hij sprak de aanwezigen toe bij de opening van het academisch jaar van het IOB, nam deel aan een doctoraal seminarie en gaf een lezing met een panelgesprek in het kader van de Leerstoel PW Segers.

Lees het volledige verslag (pdf-document).

WERKTEN MEE: Luc Cortebeeck (Internationale Arbeidsorganisatie), Mery Ferrando Gutierrez (UCL), Branko Milanović (City University of New York), Bogdan Vanden Berghe (11.11.11) en de rector, docenten en doctoraatsstudenten van de Universiteit Antwerpen: Bea Cantillon en Koen Decancq (CSB Herman Deleeck), Tom De Herdt (IOB), Guido Erreygers (Departement TEW), Rosana Martinelli (IOB), Stefaan Marysse (emeritus IOB), Lorena Zardo Trindade (CSB Herman Deleeck), Herman Van Goethem (rector) en Sunčica Vujić (Departement TEW).