De universiteit als ivoren snelkookpan

14 januari 2027
19:30-
21:00
UCSIA - Manresazaal, Koningstraat 2, 2000 Antwerpen

De universiteit staat onder druk: overdonderd door indrukken, vragen en verwachtingen voelen studenten en onderzoekers zich al snel verward en opgebrand. Cultuursocioloog Walter Weyns (Universiteit Antwerpen) bekijkt hoe de universiteit zich opnieuw uitvindt en wat dat betekent voor de leefwereld van studenten.

De universiteit als ivoren snelkookpan

Evoluties en fricties aan de universiteit

Twee jaar na zijn emeritaat neemt cultuursocioloog Walter Weyns opnieuw plaats achter het spreekgestoelte in Antwerpen. In deze lezing houdt hij de evoluties en fricties aan de universiteit tegen het licht die vandaag de leefwereld van studenten beïnvloeden

De universiteit onder druk

De universiteit is als een snelkookpan: op korte tijd word je met zoveel indrukken, vragen en verwachtingen bestookt dat je je murw en halfgaar voelt, zoniet opgebrand, voor je het weet. Dat stond onlangs te lezen in een column geschreven door een student. Het stukje had ook, met enkele accentverschuivingen, geschreven kunnen zijn door een onderzoeker of een professor. 

De universiteit staat inderdaad onder grote interne en externe druk, en het verbaast niet dat sommige academici heimwee hebben naar de ivoren toren. Waar is de tijd dat een student kon studeren, een onderzoeker kon onderzoeken, en een docent kon doceren zonder omringd te worden door een wolk van modewoorden zoals output, efficiëntie, maatschappelijke relevantie, impact, valorisatie, diversiteit, inclusie, artificiële intelligentie, dekolonisering van het curriculum, intersectionaliteit, institutioneel racisme, duurzaamheid, klimaatrechtvaardigheid, academische vrijheid – woorden die ieder op zich zinvol zijn maar allemaal samen de geest serieus bezwaren; ja, waar is die tijd? 

Die heeft natuurlijk nooit bestaan. De universiteit heeft zich al vele malen heruitgevonden, met wisselend succes. En ze doet dit vandaag opnieuw.

Over Walter Weyns

Walter Weyns is socioloog en emeritus hoogleraar aan de faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Hij beoefent de sociologie als een vorm van essayïstiek en doceerde jarenlang sociologische theorie en cultuurkritiek aan diverse opleidingen. 

Naast monografieën over Habermas, Marx, Canetti en klassieke sociologen publiceerde hij enkele maatschappij- en cultuurkritische boeken: Het Tijdperk van de Maatschappij, Van Mensen en Dingen, en Wie Wat Woke. 

Zijn huidige onderzoek richt zich op geestelijke ruimten in alle maten en gewichten – van het bankje onder een boom tot de universiteit.

Programma

Samenwerking met VUHP

Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met het Vlaams Universiteits- en Hogeschoolpastoraat (VUHP), aan de vooravond van de workshop voor pastores in het hoger onderwijs.