Dit webinar wordt georganiseerd in de aanloop naar de UCSIA-zomerschool over religie en politiek. Doctoraatsstudenten en beginnende postdocs kunnen zich nog tot 20 april 2026 aanmelden.
De UCSIA-zomerschool
Van 23 tot 28 augustus 2026 zal in Antwerpen de laatste UCSIA-zomerschool van de thematische cyclus Religie & politiek: Ont/verstrengelingen in gemeenschappen & samenlevingen plaatsvinden.
De afgelopen twee jaar heeft de UCSIA-zomerschool veelbelovende jonge wetenschappers en gerenommeerde experts uit het vakgebied bijeengebracht om de raakvlakken tussen religie en politiek te onderzoeken, evenals de gemeenschappen waarin ze ontstaan en functioneren, en de onrechtvaardigheden die ze met zich meebrengen of aan de kaak stellen.
Het webinar
Twee alumni aan het woord
In het licht van de zomerschool verwelkomen we twee alumni: Daniel Nilsson DeHanas, docent politiek en religie aan King’s College London, en Marko Veković, universitair hoofddocent religie en politiek aan de Universiteit van Belgrado.
Dr. Nilsson DeHanas en prof. Veković namen ooit zelf deel aan de UCSIA-zomerschool (respectievelijk in 2008 en 2015) en hebben sindsdien belangrijke bijdragen geleverd aan het onderzoeksgebied van religie en politiek.
Webinar gemist?
Christendom en nationalisme in de VS en Rusland
Tijdens het webinar zullen ze hun inzichten delen over het raakvlak tussen christendom, populisme en nationalisme in de VS en Rusland. Dat doen ze aan de hand van twee casestudies.
Dr. Nilsson DeHanas zal zijn recente onderzoek naar de verering van Donald Trump via memes op Truth Social bespreken. Zijn hoofdstuk over dit onderwerp wordt deze zomer gepubliceerd in het boek Media and the Spirit of Populism (Routledge, 2026) onder redactie van Johanna Sumiala, Katja Valaskivi, Kaisa Tiusanen en Helmi Halonen.
Prof. dr. Veković zal de rol van de Russisch-orthodoxe kerk in de Russische staat en de nationalistische ideologie toelichten. Daarbij zal hij putten uit zijn recent gepubliceerde hoofdstuk Religion and Nationalism in Russia in het Routledge Handbook of Religion and Nationalism (2026), onder redactie van Jeffrey Haynes.
Deelnemen aan de zomerschool
Ben je een startende wetenschapper op doctoraats- of postdoctoraatsniveau met een onderzoeksinteresse in de digitale en online ervaringen van religie in relatie tot politiek?
Je kunt je nu aanmelden voor de komende UCSIA-zomerschool Van discipelen tot volgers: een kritische blik op de digitale ervaring van religies online.
Deelname aan de zomercursus wordt volledig gefinancierd en staat open voor junioronderzoekers uit alle relevante academische disciplines. Lees meer over het onderwerp, het programma, de docenten en de aanmeldingsprocedure op de website van de zomerschool.
Geïnteresseerd in het werk van de UCSIA-zomerschoolalumni? Bekijk hun professionele nieuws en schrijf je in voor de nieuwsbrief.
Programma
13.00 uur
Welkom en inleiding door UCSIA
Erik De Bom en Gilke Gunst heten je welkom op dit webinar.
Dr. Erik De Bom is waarnemend directeur bij UCSIA.
Gilke Gunst coördineert de themalijn Cultuur, religie & samenleving.
13.10 uur
Religie en nationalisme in Rusland - Marko Veković
Historisch gezien gaat de band tussen de Russische staat en de Russisch-orthodoxe kerk terug tot het ontstaan van het Russische Rijk. Imperialistische ideologieën zoals ‘orthodoxie, autocratie en nationaliteit’ versmolten politieke autoriteit met religieuze legitimiteit, wat bijdroeg aan het ontstaan van een kenmerkende vorm van imperialistisch nationalisme.
Zelfs tijdens de Sovjetperiode – ondanks het officiële atheïsme – werd religie af en toe door de staat ingezet, vooral onder Joseph Stalin tijdens de Tweede Wereldoorlog om de patriottische mobilisatie te versterken.
In de lezing betoogt professor Veković dat dit historische patroon in het hedendaagse Rusland opnieuw de kop opsteekt. Onder leiding van Vladimir Poetin is de Russisch-orthodoxe kerk steeds meer geïntegreerd in het staatsdiscours over nationale identiteit, culturele eenheid en geopolitieke missie.
We kunnen deze dynamiek begrijpen aan de hand van het concept van ‘instrumenteel vroom nationalisme’, waarbij politieke leiders strategisch gebruikmaken van religieuze instellingen en symbolen om hun macht te legitimeren en de samenleving te mobiliseren.
Een belangrijke hedendaagse manifestatie van dit proces is de ideologie van de ‘Russische wereld’ (Russkii mir), die een beschavingsvisie presenteert waarin orthodoxie, Russische cultuur en politieke invloed buiten de grenzen van Rusland met elkaar worden verbonden.
Veković sluit de lezing af met een onderzoek naar hoe dergelijke ideeën zich hebben uitgebreid naar andere contexten, zoals het begrip ‘Servische wereld’. Daarmee toont hij aan hoe religieuze verhalen bredere nationalistische en geopolitieke projecten kunnen versterken.
Meer weten? Lees zijn recent gepubliceerde artikel Religion and Nationalism in Russia in het Routledge Handbook of Religion and Nationalism (2026), onder redactie van Jeffrey Haynes.
Over Marko Veković
Marko Veković is universitair hoofddocent aan de faculteit Politieke Wetenschappen van de Universiteit van Belgrado. Hij nam deel aan de UCSIA-zomerschool in 2015.
Hij was gastdocent aan de Temple University (2014) en aan de Columbia University (2016) en voltooide een postdoctorale fellowship aan de Universiteit van Erfurt (Duitsland).
Zijn onderzoek richt zich op religie en politiek, met een bijzondere focus op het orthodoxe christendom en postcommunistische samenlevingen.
13.30 uur
De terugkeer van Donald Trump: charismatisch en apocalyptisch populisme op Truth Social – Daniel Nilsson DeHanas
Deze presentatie verkent hoe spirituele memes op het socialemediaplatform Truth Social de steun voor Donald Trumps presidentscampagne van 2024 hebben aangewakkerd.
Truth Social heeft slechts één procent van het aantal gebruikers van het concurrerende platform X. Toch blijft het belangrijk als Donald Trumps eigen platform waar hij regelmatig berichten plaatst.
De lezing geeft een overzicht van de belangrijkste categorieën binnen Trumps ‘spirituele’ achterban die actief zijn op het platform, variërend van profetiegerichte charismatische christenen tot aanhangers van complottheorieën.
Dr. DeHanas presenteert de resultaten van een inhoudsanalyse van 100 spirituele afbeeldingen die tijdens het hoogtepunt van de presidentscampagne op Truth Social zijn geplaatst, waarbij wordt gekeken naar de bredere memetische betekenis ervan. Veel van deze afbeeldingen portretteren Trump als een ontzagwekkende, door God gezalfde leider.
Het belangrijkste punt dat naar voren komt, is dat Truth Social een ‘charismafabriek’ is waarin Trump-aanhangers voortdurend werken aan het vernieuwen van zijn charismatische autoriteit. Trumps charismatische status geeft hem in de ogen van deze aanhangers het morele recht om op te treden als een apocalyptische figuur die wraak zoekt.
Het onderzoek biedt een verklaring voor de specifieke rol die Truth Social heeft gespeeld in het electorale succes van Trump en in de legitimering van zijn apocalyptische populisme.
Meer weten? Zijn artikel over dit onderwerp wordt deze zomer gepubliceerd in het boek Media and the Spirit of Populism (Routledge, 2026) onder redactie van Johanna Sumiala, Katja Valaskivi, Kaisa Tiusanen en Helmi Halonen.
Over Daniel Nilsson DeHanas
Daniel Nilsson DeHanas is docent politiek en religie aan het King’s College in Londen. Zijn deelname aan de UCSIA-zomerschool dateert uit 2008.
Hij heeft onderzoek gepubliceerd over verschillende thema’s die verband houden met moslims en politiek, variërend van populistische oppositie tegen de bouw van moskeeën tot de ‘Muslim Atlantic’ als een transnationale ruimte van creativiteit en solidariteit.
De laatste jaren richt DeHanas zich in zijn onderzoek steeds meer op de wereldwijde opkomst van populisme. In dit werk stelt hij dat alle vormen van populisme voortkomen uit het idee van een ‘heilig’ volk en dat de studie van religie daarom essentieel is om populisme te begrijpen.
DeHanas is mederedacteur van het internationale wetenschappelijke tijdschrift Religion, State and Society (Routledge).
13.50 uur
Vragen uit het publiek
Leg jouw vraag voor aan de sprekers!
14.00 uur
Einde
Meer over de UCSIA-zomerschool
Tijdens de jaarlijkse zomerschool over religie, cultuur en maatschappij volgen jonge academici en doctorale studenten les bij internationale experts en presenteren ze hun eigen onderzoek.
De zomerschool is uniek omdat ze jonge onderzoekers met een interesse in religie, maar uit verschillende vakgebieden samenbrengt. Het programma doorbreekt zo de academische silo’s en leidt tot interessante kruisbestuivingen.
