Democratie onder druk
We leven in een turbulent maatschappelijk klimaat waardoor de democratische waarden ook in Europa onder druk komen te staan. We zien steeds meer polarisatie; nepnieuws en desinformatie verspreiden zich in sneltempo, steeds meer burgers haken af bij de democratische besluitvorming, …
Universiteiten en hogescholen kunnen een belangrijke rol spelen in het versterken van de Europese democratische waarden. Denk daarbij aan het aanscherpen van kritisch denken, democratisch burgerschap en maatschappelijk engagement bij studenten.
Om deze basiswaarden bij te brengen, is traditioneel onderwijs in de aula echter onvoldoende. Het versterken van democratische competenties vereist actief en ervaringsgericht onderwijs, waarbij studenten met beide voeten in de wereld staan.
Service-learning als hefboom voor democratie
Service-learning is een onderwijsvorm die academische kennis verbindt met maatschappelijke uitdagingen. Studenten stappen uit de aula, werken samen met maatschappelijke organisaties en actoren en leren al doende hoe ze kennis en vaardigheden kunnen inzetten ten dienste van de samenleving.
Op deze manier ontwikkelen studenten competenties voor actief en verantwoordelijk burgerschap, en leren ze hoe ze zelf op een positieve manier kunnen bijdragen aan een duurzame en rechtvaardige samenleving.
Hoe service-learning juist deze competenties kan versterken, is de focus van het SL4DC-project.
Service-Learning to promote Competences for Democratic Culture
Het driejarige project “SL4DC” wil nagaan hoe service-learning democratische competenties bij studenten én actoren in de samenleving kan versterken.
Het project gaat van start op 1 november 2025 en zal lopen tot en met oktober 2028.
Drie speerpunten
Het project zet in op drie grote luiken:
- In kaart brengen van bestaande Europese service-learning praktijken die democratische competenties van studenten en maatschappelijke actoren versterken.
- Ontwikkelen van pilootprojecten en onderwijsmateriaal voor het verbinden van kunst en service-learning als krachtige combinatie voor het versterken van democratische competenties.
- Ontwikkelen van pilootprojecten en onderwijsmateriaal voor het inzetten van service-learning om desinformatie en polarisatie tegen te gaan.
Verwachte resultaten
SL4DC zal uitmonden in:
- een rapport dat bestaande Europese praktijken van service-learning ter versterking van democratische competenties in kaart brengt,
- nieuwe onderwijsmaterialen en trainingsprogramma’s voor docenten en maatschappelijke organisaties,
- een online databank met inspirerende voorbeelden,
- en concrete pilootprojecten van service-learning als methode voor het versterken van democratische competenties.
De partners
Het SL4DC-project wordt gecoördineerd door UCSIA en verenigt twaalf partners uit negen Europese landen, voornamelijk universiteiten en hogescholen. Daarnaast zijn ook enkele Europese service-learning netwerken betrokken, zodat de resultaten breed verspreid kunnen worden in het Europese hoger onderwijs.
Wil je meer weten?
- Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen (UCSIA) – België (coördinator)
- Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) – Nederland
- European Association of Service-Learning in Higher Education (EASLHE) – België
- Hochschulnetzwerk Bildung durch Verantwortung e.V. (HBdV) – Duitsland
- Libera Università Maria Ss. Assunta di Roma (LUMSA) – Italië
- Pädagogische Hochschule Wien (PHW) – Oostenrijk
- Sveuciliste u Zagrebu (UNIZG) – Kroatië
- Università di Bologna (UNIBO) – Italië
- Universitat de les Illes Balears (UIB) – Spanje
- Univerzita Mateja Bela v Banskej Bystirci (UMB) – Slowakije
- Universitatea Natională de Știință și Tehnologie Politehnica București (POLITEHNICA) – Roemenië
- Universiteit Utrecht (UU) – Nederland