Christelijk geloof als houvast voor jonge mensen vandaag?
Het vinden van houvast en zingeving is, zeker voor jonge mensen, een worsteling. Levensbeschouwelijke tradities worden al lang niet meer vanzelfsprekend aan de volgende generatie doorgegeven en fungeren steeds minder als sociaal weefsel. Spreken over zin- en geloofsbeleving, zowel in privé- als in publieke aangelegenheden, blijkt moeilijk als de gedeelde taal en de vrije ruimte daarvoor ontbreken.
Christelijke influencers en volwassendoopsels
Tegelijk berichtten onlangs verschillende media dat religie terrein wint bij Europese jongeren en over hoe BV’s kracht putten uit hun geloof. Christelijke influencers krijgen een steeds grotere achterban. Ook het aantal volwassenen dat zich laat dopen in de katholieke kerk stijgt. Het lijkt erop dat zowel de millenials (geboren tussen 1981-1996) als gen Z (geboren tussen 1997-2012) meer aansluiting zoeken bij religie dan de vorige generaties.
Vragen
Deze hernieuwde belangstelling voor geloof roept verschillende vragen op: hoe beleven deze jonge mensen hun zoektocht naar zingeving of hun christelijke overtuiging? Winnen eerder traditionalistische stromingen hierbij aan populariteit? Zo ja, aan welk verlangen komen die tegemoet? Hoe verhouden ze zich tot meer progressieve stromingen, en het instituut kerk? Wat betekenen termen als ‘authenticiteit’ en ‘identiteit’ in deze context? En hoe kunnen we deze hernieuwde interesse, de schaal en de diversiteit ervan interpreteren in het licht van de huidige sociaal-culturele context?
Het programma
Tijdens dit symposium staat de zoektocht van jongeren langs de lijnen van de christelijke traditie centraal.
Guido Vanheeswijck (emeritus hoogleraar, Universiteit Antwerpen / KU Leuven) schetst in zijn lezing de context van secularisering en de hedendaagse verschuivingen in de sociaal-culturele context waarbinnen we de nieuwe fenomenen kunnen interpreteren.
Drie jonge mensen, Jana De Smet, Anton Milh en Stacey Osei, vertellen vervolgens over hun eigen spirituele zoektocht of geloofsbeleving in relatie tot het christendom vandaag.
Tot slot reflecteren Liesbeth Corvers (Bisdom Hasselt), kerkhistoricus Karim Schelkens (Tilburg University) en godsdienstsocioloog Wim Vandewiele (KU Leuven) op de inzichten uit het voorgaande panelgesprek.
Sofi Van Ussel (Kamino) en Johan Van der Vloet (Tertio) leiden de gesprekken in goede banen.
Programma
13.30 uur
Onthaal
14.00 uur
Welkom door UCSIA & Tertio
14.15 uur
De comeback van God: zinnig verlangen of gevaarlijke nostalgie? - Guido Vanheeswijck
Vandaag staan zowel het moderne wereld-, mens- en godsbeeld onder druk. Opvallend is de recente comeback van God bij gen Z als antwoord op een spirituele en existentiële leegte in de hedendaagse samenleving. Schort er iets aan de liberale democratie? Moeten we die terugkeer toejuichen of dienen we er juist waakzaam voor te zijn?
Die vragen lagen aan de basis van het dubbelnummer God is terug, dat De Groene Amsterdammer op 17 december 2025 uitbracht. “We maken veel mee en Jezus geeft ons rust,” getuigen gen Z-jongeren, onbelast door de religieuze afkeer van eerdere generaties. Ook in de Nederlandse literatuur is de vanzelfsprekende afwijzing van God verdwenen. “Voor de redactie van De Groene Amsterdammer was dit alles reden om het laatste nummer van het jaar te wijden aan Gods terugkeer, zowel in de politiek als in de zoektocht naar een betekenisvol leven. Een spannende keuze, vonden we, voor een au fond seculier blad,” aldus hoofdredacteur Xandra Schutte.
Ook in Vlaanderen publiceerden bladen als Humo en De Morgen, die je al evenmin van katholiek proselitisme kan verdenken, in januari van dit jaar interviews met jongeren onder de titels “Jonge mensen lijken opnieuw meer in God te geloven: ‘Het valt op dat het veelal hoogopgeleide mensen zijn’” en “‘Voor ik christen werd, vond ik het geloof iets voor zwakke mensen’: jonge ‘godfluencers’ over hun bekering”.
Maar wat te denken over die comeback van God? Die vraag wordt des te dringender in het licht van de huidige Amerikaanse ontwikkelingen, waar het katholicisme steeds nadrukkelijker wordt ingezet in een politieke en culturele machtsstrijd. Al wie zich vandaag tot het christendom of het katholicisme aangetrokken voelt, kan dat daarom niet doen in naïeve onwetendheid: ook zij zien hoe geloof op uiteenlopende manieren kan worden gemobiliseerd en hoe slachtofferschap er tot moreel wapen wordt verheven. Juist daarom is de centrale vraag vandaag: hoe dienen we die al dan niet vermeende herontdekking van de christelijke/katholieke erfenis in te vullen en te verstaan?
Guido Vanheeswijck is emeritus hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen en de KU Leuven. Hij is redacteur van Streven vrijplaats en columnist voor Tertio. Recent publiceerde hij Onbeminde gelovigen (2019) en Tegendraadse beschouwingen (2022). Dat laatste kreeg de prijs voor het spirituele boek.
15.00 uur
Koffiepauze
15.15 uur
Panel - Jonge worsteling: wat zeggen jongeren zelf over hun spirituele zoektocht of geloofservaring in relatie tot het christendom vandaag?
Drie jongeren – Jana De Smet, Anton Milh en Stacey Osei – getuigen over hun zoektocht naar zingeving.
Moderator: Sofi Van Ussel (directeur Kamino)
16.00 uur
Panel - Jongeren en geloof in ogenschouw: experten over generationele verschillen en actuele tendensen
Moderator: Johan Van der Vloet (hoofdredacteur Tertio)
Panel: Liesbeth Corvers (Bisdom Hasselt), Karim Schelkens (Tilburg University) & Wim Vandewiele (KU Leuven)
Liesbeth Corvers werkt als bisschoppelijk gedelegeerde voor het jongerenpastoraal in het Bisdom Hasselt. Ze is het aanspreekpunt voor projecten gerelateerd aan studentenpastoraal en geloof. Daarnaast is ze bestuurder bij het Diocesaan Bureau Katholiek Onderwijs.
Karim Schelkens is professor religiegeschiedenis aan de Tilburg University en gastdocent aan de theologische faculteit van de KU Leuven. Sinds 2013 is hij secretaris-generaal van de European Society of Catholic Theology. Hij redigeerde verscheidene bundels omtrent Vaticanum II.
Wim Vandewiele is socioloog en sociaal-cultureel antropoloog, en professor aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen (KU Leuven). Hij is lid van de onderzoekseenheid Pastoraaltheologie en Empirische Theologie, titularis van de Leerstoel Priester Léon de Foere en coördineert de Research Group for Safeguarding in the Church.
16.45 uur
Slotwoord
17.00 uur
