Publieke landbouwgronden als hefboom voor een duurzame toekomst
Hoe kunnen publieke landbouwgronden bijdragen aan een landbouw- en voedselsysteem dat tegelijk sociaal rechtvaardig, ecologisch duurzaam en economisch leefbaar is?
Fundamentele vragen
De voedsel- en landbouwtransitie confronteert ons met fundamentele vragen:
- Hoe garanderen we een waardig inkomen voor landbouwers, betaalbare en gezonde voeding voor iedereen, en zorg voor bodem, biodiversiteit en toekomstige generaties?
- Welke rol kunnen publieke gronden – zoals kerkelijke en OCMW-gronden – spelen in deze zoektocht?
- En hoe kunnen zij fungeren als experimenteerruimte voor nieuwe samenwerkingsvormen, bedrijfsmodellen en beleidspraktijken?
Verschillende invalshoeken verbinden
Tijdens deze studiedag brengt UCSIA – in samenwerking met De Landgenoten, Wervel, IMDO, KU Leuven en Ecokerk – academici, beleidsmakers, landbouwers en maatschappelijke organisaties samen om deze vragen vanuit verschillende invalshoeken te verkennen.
Doorheen de dag worden filosofisch-ethische reflecties, sociaal-beleidsmatige analyses en economisch-systeemgerichte perspectieven verbonden met praktijkervaringen uit het veld.
Het doel is niet alleen na te denken over rechtvaardigheid, maar ook te onderzoeken hoe die concreet kan worden in de dagelijkse realiteit van grondgebruik, landbouw en voedselvoorziening.
Doelstellingen
De studiedag wil bijdragen aan een beter begrip van wat rechtvaardigheid betekent voor alle actoren in de landbouw- en voedseltransitie.
Daarnaast is er aandacht voor de spanningen tussen diverse maatschappelijke doelen en vernieuwende vormen van beleid.
Ten slotte willen we creatieve samenwerkingen verkennen en duurzame economische modellen bespreken die maatschappelijke meerwaarde koppelen aan financiële leefbaarheid. Daarbij staat leren uit concrete ervaringen centraal, met aandacht voor overdraagbaarheid en schaalbaarheid.
Voor wie?
Deze studiedag richt zich tot een breed interdisciplinair publiek van academici, studenten, beleidsmakers, landbouwers, leden van kerkfabrieken, en geëngageerde professionals die actief zijn in sociale organisaties of burgerinitiatieven met een interesse in duurzame landbouw, voedselbeleid en sociale rechtvaardigheid.
De Solidariteitsacademie
Deze studiedag maakt deel uit van de Solidariteitsacademie van UCSIA.
Dit grotere project brengt onderzoekers, middenveldorganisaties, beleidsmakers en burgers samen rond één centrale vraag: hoe geven we solidariteit vandaag concreet vorm?
We vertrekken daarbij niet alleen vanuit theorie, maar ook vanuit ervaringen op het terrein. Door samen te leren, uit te wisselen en te experimenteren, willen we bouwen aan rechtvaardige antwoorden op maatschappelijke uitdagingen – zoals de toekomst van landbouw en voedsel.
Meer weten?
Programma
9.00 uur
Onthaal
9.30 uur
Welkom en inleiding door Erik De Bom, waarnemend directeur van UCSIA
Erik De Bom heet je welkom op dit colloquium, een event van de UCSIA-Solidariteitsacademie
9.45 uur
Keynote 1 – Wat betekent rechtvaardigheid in de landbouwtransitie?
Een ethisch-filosofische reflectie door Yves Demaeseneer (KU Leuven)
10.30 uur
Praktijkvoorbeelden
11.00 uur
Koffiepauze
11.30 uur
Keynote 2 – Sociale rechtvaardigheid in agro-ecologische transities: korte ketens tussen ambitie en realiteit
door Charlotte Prové (UGent, Stadsacademie) (onder voorbehoud)
12.15 uur
Praktijkvoorbeelden
12.45 uur
Lunch
14.00 uur
Keynote 3 – Duurzame agrarische businessmodellen: waardecreatie in een sociaal-ecologisch systeem
door Elke Rogge, ILVO
14.45 uur
Praktijkvoorbeelden
15.15 uur
Panelgesprek
16.15 uur
Slotwoord
16.30 uur
