Wij beschouwen solidariteit als “de mogelijkheid tot collectieve actie voor gemeenschappelijke doelen en als een gevoel van verbondenheid en verbinding” (Jeffries, 2014, p.7). Als we de leidraad van de politieke filosoof Achille Mbembe volgen, vormt gedeelde erkenning van onze menselijke kwetsbaarheid en beperktheid het uitgangspunt voor sociale en politieke actie.

Binnen een context van gelaagde structuren die het samenleven reguleren, manifesteert solidariteit zich op verschillende niveaus en in verschillende gradaties. De reikwijdte van solidariteit als grond voor collectieve actie kan variëren. Ze kan de mensheid als dusdanig omvatten, zoals de kosmopolitische houding van Mbembe. Solidariteit kan ook beperkt worden tot minder inclusieve definiëringen van een ‘wij’ gebaseerd op een vooraf gegeven netwerk van relaties, zoals bij Emile Durkheim (in Lukes, 1972, p.139) of Amartya Sen (2009), of tot grondwettelijke banden, in navolging van John Rawls of Jürgen Habermas. (Banting & Kymlicka, 2017, pp. 5-47, p. 3-4).

Historisch gezien werd solidariteit centraal verankerd op niveau van de natiestaat, waarbij de ‘natie’ een ‘wij’ bepaalt dat beweert zichzelf te regeren (Appiah, 2018, p.147) Het ‘wij’ van de natiestaat beroept zich op nationale soevereiniteit om externe invloeden af te houden, en eigent zich het recht toe om, voor zijn interne structuur, specifieke rechten en plichten af te dwingen. De rol van supranationale structuren wordt aldus herleid tot het ondersteunen van de functie van het nationale niveau. Deze traditie is diep geworteld in het Europese humanisme (Grotius in Nussbaum, 2019, pp. 105-55), dat niet alleen een rijke bron van inspiratie is geweest om na te denken over solidariteit, maar ook een dubieuze bron was om een door kolonisering of andere vormen van westerse overheersing opgelegd beschavingsmodel te rechtvaardigen.

Projecten

SCRIBANI-netwerk

Het SCRIBANI-netwerk brengt 15 Europese onderzoeks-instellingen en sociale centra samen rond rechtvaardigheid en de Europese toekomst.

FUCE

UCSIA maakt deel uit van de Federatie van Europese Katholieke Universiteiten. Ze werken momenteel een cursus over mensenrechten uit.

Leerstoel Vredeseducatie

onderwerpt telkens één aspect van vrede in al haar verschijningsvormen aan een academisch multidisciplinair onderzoek.

Evenementen

Persoon van Afrikaanse origine die een verlichte wereldbol vasthoudt

Afrika: een gedroomde toekomst

panelgesprek
22 mei 2024

Just Transition in Food Systems

Rechtvaardige transitie in de voedingsindustrie

conferentie (in het Engels)
30 mei 2024

alle evenementen

over Europa en solidariteit

Nieuws

Taye Birhanu Taressa

Voedsel is een mensenrecht

Voeding is voor velen louter een product dat ze in de supermarkt kopen. Milieu-ingenieur en onze ELP-fellow María Cordero-Fernández herinnert eraan dat daar een hele keten aan voorafgaat. Op verschillende punten van die keten stellen zich ecologische en rechtvaardigheidsvraagstukken.
Lees het interview in Tertio...

De sociale strijd van het klimaatbeleid

Klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en de toenemende wereldwijde vervuiling worden steeds meer gezien als de ‘tripple planetary crisis’. De Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen en de Europese Green Deal zijn daarop het globale en Europese antwoord. We moeten onze samenleving een toekomst geven binnen de grenzen van de planeet. Maar kunnen we dat ook doen zonder te raken aan de welvaartstaat?
Bekijk de lezing van Hans Bruyninckx...

alle nieuws

over Europa en solidariteit

Publicaties

Minorities, Belonging and Values
A Requiem for Peacebuilding?

alle publicaties

over Europa en solidariteit

UCSIA

Koningstraat 2
B-2000 Antwerpen
info@ucsia.be
Tel. +32 (0)3 265 49 60

Voorlopige locatie tijdens de renovatiewerken:
Blindestraat 14, 2000 Antwerpen