Wij beschouwen solidariteit als “de mogelijkheid tot collectieve actie voor gemeenschappelijke doelen en als een gevoel van verbondenheid en verbinding” (Jeffries, 2014, p.7). Als we de leidraad van de politieke filosoof Achille Mbembe volgen, vormt gedeelde erkenning van onze menselijke kwetsbaarheid en beperktheid het uitgangspunt voor sociale en politieke actie.

Binnen een context van gelaagde structuren die het samenleven reguleren, manifesteert solidariteit zich op verschillende niveaus en in verschillende gradaties. De reikwijdte van solidariteit als grond voor collectieve actie kan variëren. Ze kan de mensheid als dusdanig omvatten, zoals de kosmopolitische houding van Mbembe. Solidariteit kan ook beperkt worden tot minder inclusieve definiëringen van een ‘wij’ gebaseerd op een vooraf gegeven netwerk van relaties, zoals bij Emile Durkheim (in Lukes, 1972, p.139) of Amartya Sen (2009), of tot grondwettelijke banden, in navolging van John Rawls of Jürgen Habermas. (Banting & Kymlicka, 2017, pp. 5-47, p. 3-4).

Historisch gezien werd solidariteit centraal verankerd op niveau van de natiestaat, waarbij de ‘natie’ een ‘wij’ bepaalt dat beweert zichzelf te regeren (Appiah, 2018, p.147) Het ‘wij’ van de natiestaat beroept zich op nationale soevereiniteit om externe invloeden af te houden, en eigent zich het recht toe om, voor zijn interne structuur, specifieke rechten en plichten af te dwingen. De rol van supranationale structuren wordt aldus herleid tot het ondersteunen van de functie van het nationale niveau. Deze traditie is diep geworteld in het Europese humanisme (Grotius in Nussbaum, 2019, pp. 105-55), dat niet alleen een rijke bron van inspiratie is geweest om na te denken over solidariteit, maar ook een dubieuze bron was om een door kolonisering of andere vormen van westerse overheersing opgelegd beschavingsmodel te rechtvaardigen.

Projecten

SCRIBANI-netwerk

Het SCRIBANI-netwerk brengt 15 Europese onderzoeks-instellingen en sociale centra samen rond rechtvaardigheid en de Europese toekomst.

FUCE

UCSIA maakt deel uit van de Federatie van Europese Katholieke Universiteiten. Ze werken momenteel een cursus over mensenrechten uit.

Leerstoel Vredeseducatie

onderwerpt telkens één aspect van vrede in al haar verschijningsvormen aan een academisch multidisciplinair onderzoek.

Evenementen

ELP

ELP-proclamatie voorjaar '22

ceremonie (in het Engels)
30 juni 2022

A Propos Medea. Van globaal Europa tot post-Europa en terug

lezing FUCE-zomerschool
(in het Engels)
4 juli 2022

HDCA conference

Capabilities and Transformative Institutions

HDCA-conferenctie
19-22 september 2022

alle evenementen

over Europa en solidariteit

Nieuws

Islamonderwijs in Europa

Hoe organiseren de Europese landen islamonderwijs? Onderzoekers van over heel Europa en uit verschillende vakgebieden deelden hun inzichten op de conferentie ‘Education of Islam – Islam in Education in Europe’ in Antwerpen.
Bekijk de hoofdsprekers...
European Solidarity and Just Finance

Europese solidariteit en rechtvaardige financiering

Call for papers voor een internationale academische workshop in maart 2023. Hoe hoog staat sociaal beleid op de Europese agenda? Welke ondersteuningsmechanismen en financiële instrumenten zijn er nodig om verdere stappen te nemen richting een 'sociaal Europa'? Stel je kandidaat voor 1 september 2022.
Lees meer...

alle nieuws

over Europa en solidariteit

Publicaties

Minorities, Belonging and Values
A Requiem for Peacebuilding?

alle publicaties

over Europa en solidariteit

UCSIA

Prinsstraat 14
B-2000 Antwerpen
info@ucsia.be
Tel. +32 (0)3 265 49 60
Fax +32 (0)3 707 09 31