Wij beschouwen solidariteit als “de mogelijkheid tot collectieve actie voor gemeenschappelijke doelen en als een gevoel van verbondenheid en verbinding” (Jeffries, 2014, p.7). Als we de leidraad van de politieke filosoof Achille Mbembe volgen, vormt gedeelde erkenning van onze menselijke kwetsbaarheid en beperktheid het uitgangspunt voor sociale en politieke actie.

Binnen een context van gelaagde structuren die het samenleven reguleren, manifesteert solidariteit zich op verschillende niveaus en in verschillende gradaties. De reikwijdte van solidariteit als grond voor collectieve actie kan variëren. Ze kan de mensheid als dusdanig omvatten, zoals de kosmopolitische houding van Mbembe. Solidariteit kan ook beperkt worden tot minder inclusieve definiëringen van een ‘wij’ gebaseerd op een vooraf gegeven netwerk van relaties, zoals bij Emile Durkheim (in Lukes, 1972, p.139) of Amartya Sen (2009), of tot grondwettelijke banden, in navolging van John Rawls of Jürgen Habermas. (Banting & Kymlicka, 2017, pp. 5-47, p. 3-4).

Historisch gezien werd solidariteit centraal verankerd op niveau van de natiestaat, waarbij de ‘natie’ een ‘wij’ bepaalt dat beweert zichzelf te regeren (Appiah, 2018, p.147) Het ‘wij’ van de natiestaat beroept zich op nationale soevereiniteit om externe invloeden af te houden, en eigent zich het recht toe om, voor zijn interne structuur, specifieke rechten en plichten af te dwingen. De rol van supranationale structuren wordt aldus herleid tot het ondersteunen van de functie van het nationale niveau. Deze traditie is diep geworteld in het Europese humanisme (Grotius in Nussbaum, 2019, pp. 105-55), dat niet alleen een rijke bron van inspiratie is geweest om na te denken over solidariteit, maar ook een dubieuze bron was om een door kolonisering of andere vormen van westerse overheersing opgelegd beschavingsmodel te rechtvaardigen.

Projecten

SCRIBANI-netwerk

Het SCRIBANI-netwerk brengt 15 Europese onderzoeks-instellingen en sociale centra samen rond rechtvaardigheid en de Europese toekomst.

FUCE

UCSIA maakt deel uit van de Federatie van Europese Katholieke Universiteiten. Ze werken momenteel een cursus over mensenrechten uit.

Leerstoel Vredeseducatie

onderwerpt telkens één aspect van vrede in al haar verschijningsvormen aan een academisch multidisciplinair onderzoek.

Evenementen

Opleiding vredeseducatie

Psychiatrisch stigma

opleiding vredeseducatie
29 september 2021

HDCA

Wat voor een bestuur is nodig om veiliger, eerlijker en groener te heropbouwen?

panel van de HDCA Global Dialogue
30 september 2021

alle evenementen

over Europa en solidariteit

Nieuws

Bouwen aan een sociaal Europa

In 2017 stelde de Europese Commissie 20 principes voor waarop elke Europese burger zou moeten kunnen rekenen: de Europese pijler van sociale rechten. In welke mate biedt deze pijler werkelijk bescherming? Cindy Franssen (Europees Parlement) en Anne Van Lancker (Decenniumdoelen) delen hun inzichten.
Bekijk het webinar...

Hoe helpt Europa de Belgische relance?

De EU ontwikkelde nieuwe financieringsinstrumenten om de lidstaten te helpen bij het opvangen van de COVID-schok, en om de relance te bevorderen. Wat betekent dit voor België? Xavier Vanden Bosch (Europees Semester Officer), Anton Muyldermans (kabinet Dermine) en Koen Debackere (voorzitter Vlaams relancecomité) geven meer uitleg.
Bekijk het webinar...

alle nieuws

over Europa en solidariteit

Publicaties

A Requiem for Peacebuilding?
book cover - What Values, Whose Values

alle publicaties

over Europa en solidariteit

UCSIA

Prinsstraat 14
B-2000 Antwerpen
info@ucsia.be
Tel. +32 (0)3 265 49 60
Fax +32 (0)3 707 09 31