Staatloosheid
Staatloosheid is een ernstig maar vaak over het hoofd gezien mensenrechtenprobleem. Het verwijst naar de situatie van mensen die door geen enkel land als burger worden erkend.
Een verwaarloosd mensenrechtenprobleem
Zonder nationaliteit hebben mensen vaak moeite om toegang te krijgen tot basisrechten zoals onderwijs, gezondheidszorg, werk, rechtsbescherming en politieke participatie.
Hoewel velen van ons zelden bij ons burgerschap stilstaan, bepaalt het voor staatloze personen vrijwel elk aspect van het dagelijks leven.
Staatloosheid wordt vaak over het hoofd gezien in debatten over asiel en migratie. Het is een verborgen maar heel reëel probleem dat duizenden vluchtelingen en migranten in Europa treft.
Hoewel Europese landen in hun asielstelsels steeds vaker te maken krijgen met staatlozen, falen hun wettelijke kaders, beleid en capaciteit om staatloosheid vast te stellen, te registreren en te beoordelen.
Dit event
Deze lezing plaatst staatloosheid in bredere discussies over migratie, mensenrechten en de rol van de staat. Ze onderzoekt hoe staatloosheid ontstaat, waarom ze blijft bestaan en wat de gevolgen ervan zijn, in het bijzonder in Europa en België.
Het panel reflecteert op kernvragen rond nationaliteit, burgerschap en belonging, identificeert hiaten in bescherming en bespreekt mogelijke wegen naar eerlijkere erkenningsprocedures en duurzame oplossingen.
Door historische, juridische en praktische perspectieven samen te brengen, wil de sessie een beter begrip van staatloosheid bevorderen en een geïnformeerde dialoog op gang brengen over hoe we degenen die erdoor worden getroffen beter kunnen beschermen.
Het programma
19.00 uur | Inleiding door Erik De Bom, directeur van UCSIA
19.10 uur | Keynote door Christiana Bukalo
Christiana schetst de intellectuele en menselijke context van staatloosheid en gaat daarbij in op de historische, filosofische en hedendaagse aspecten ervan.
Christiana Bukalo is een sociale veranderaar en oprichtster van Statefree e.V. Als staatloze persoon heeft ze besloten Statefree op te richten om zichtbaarheid, gemeenschap en belonging te creëren voor en samen met staatloze mensen.
20.00 uur | Panelgesprek
Een gemodereerd paneldebat waarin deskundigen uit het maatschappelijk middenveld en de institutionele praktijk bijeenkomen om de juridische, politieke en menselijke aspecten van staatloosheid in Europa en België te bespreken.
Het panel:
Clara Van Thillo (KU Leuven) is doctoraalonderzoeker en assistent in het internationaal recht aan het Leuven Centre for Global Governance Studies. Sinds 2022 beschikt ze over een FWO-beurs en was ze gastonderzoeker aan het Geneva Graduate Institute, de Universiteit van Edinburgh en het Peter McMullin Centre on Statelessness van de Universiteit van Melbourne. Haar onderzoek richt zich op het mandaat en de praktijk van de UNHCR inzake staatloosheid, met bredere interesse in vluchtelingen- en mensenrechtenrecht.
Gert Bruininkx is directeur van NANSEN vzw/asbl, een juridisch expertisecentrum voor internationale bescherming dat ondersteuning en expertise biedt op het vlak van staatloosheid en vluchtelingenrecht, en een interdisciplinaire aanpak promoot. NANSEN overbrugt de kloof tussen de academische wereld en juridische professionals om een beter begrip van en betere toegang tot internationale bescherming te bevorderen.
Lies Vandervoort werkt bij de CGRA/CGVS (Algemene Commissie voor Vluchtelingen en Staatlozen) en is al jarenlang een expert op het gebied van staatloosheid.
Moderator: Adam Rachid
21.00 uur | Einde
European Leadership Programme
Dit event wordt georganiseerd door Adam Rachid, die dit academiejaar als ELP-fellow aan de slag is bij UCSIA en USOS. Het European Leadership Programme (ELP) van JESC is een intensief traject dat jonge professionals opleidt tot verantwoordelijke en impactvolle leiders.
