De verdoofde samenleving

Als de cafés sluiten, op stap gaan onmogelijk wordt en feestjes geven niet meer is toegestaan, hoe kan je je dan nog vermaken? Alleen nog in je eigen kleine bubbel, of helemaal op jezelf. En uiteraard mag je jezelf de nodige ontspanning gunnen. Dat ene extra glas zal het verschil niet maken. En nog een TikTokfilmpje. Er is toch niets anders te doen!

Uitlaatkleppen en vormen van plezier bleken drijfzand: eenmaal je erin belandt, was en is het heel moeilijk om er nog uit los te geraken. Het maakt onze houding tegenover alcohol, tabak en verdovende middelen er niet eenduidiger op. Hetzelfde geldt voor de schier onuitputtelijke mogelijkheden van (sociale) media. Ondanks de nooit zo uitgebreide mogelijkheden tot contact, zijn we misschien nooit zo eenzaam geweest.

Het programma

19.30 uur | Welkom en inleiding
door Erik De Bom, waarnemend directeur van UCSIA

19.40 uur | Drugsgebruik in tijden van crisis – lessen uit COVID-19
door Lies Gremeaux (Sciensano)

Lies Gremeaux onderzoekt in haar lezing hoe de COVID-19-pandemie het middelengebruik en de toegankelijkheid van hulpverlening heeft beïnvloed, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen zoals vrouwen, gedetineerden en gebruikers van nieuwe psychoactieve stoffen. Heeft de pandemie geleid tot een echte ‘U-turn’ in beleid en praktijk, of blijven structurele uitdagingen bestaan?

Lies Gremeaux is projectonderzoeker bij Sciensano en hoofd van de unit Illegale drugs binnen de dienst Gezondheidsinformatie. Zij ontwikkelde en coördineerde diverse projecten rond middelengebruik. Haar huidige werk richt zich op nationale en Europese initiatieven voor kennisoverdracht en evidence-based ondersteuning van drugbeleid. Als hoofd van het Belgische Reitox National Focal Point voor het Europees Drugsagentschap beheert zij het nationale drugsinformatiesysteem, coördineert ze het Early Warning System en ondersteunt ze experts bij het implementeren van best practices. Lies behaalde een doctoraat in medische wetenschappen en een master in biologie, en heeft een sterke passie voor people management en coaching van groepsdynamiek.

20.20 uur | Tussen privé en publiek: een blik op sociale media na de pandemie
door Anthony Longo (Universiteit Tilburg)

De coronapandemie bracht de publieke sfeer in ‘crisismodus’, zo klinkt het bij media en politiek. De lockdown sloot ons af van de publieke ruimte en wierp ons terug op de privésfeer – met isolatie, vervreemding en eenzaamheid tot gevolg.

In deze lezing stelt Anthony Longo dat deze strikte tweedeling tussen privé en publiek haar evidentie verliest in het digitale tijdperk. Vanuit een bredere historische blik traceert hij hoe de drukpers, radio, televisie en recenter sociale media telkens de manier hebben veranderd waarop we bewegen tussen privé en publiek. Hij brengt het werk van de politieke denker Hannah Arendt in dialoog met de hedendaagse techniekfilosofie om te tonen hoe sociale media de tegenstelling privé-publiek niet ondermijnt, maar haar opnieuw gestalte geeft.

Anthony Longo is postdoctoraal onderzoeker en docent in de ethiek en filosofie van technologie aan Tilburg University. Zijn onderzoek combineert politieke theorie, ethiek en technologiefilosofie om te begrijpen hoe algoritmes onze manier van denken, oordelen en samenleven beïnvloeden. Naast zijn academisch werk zet hij zich actief in voor publieke dialoog: hij spreekt regelmatig bij instellingen en bedrijven over de maatschappelijke uitdagingen van het datatijdperk en gelooft dat filosofie een belangrijke rol kan spelen bij het aanpakken van deze vraagstukken.

21.00 uur | Vraag en antwoord

21.30 uur | Einde

U-turn: 5 jaar later

Dit is de tweede lezing in de reeks U-turn: 5 jaar later. Daarin gaan we op zoek naar de blijvende impact van de coronaperiode.

Toen COVID-19 uitbrak in 2020, viel onze samenleving stil. Er ontstond ruimte om te dromen over een nieuwe manier van samenleven met meer aandacht voor menselijkheid, solidariteit en sociale rechtvaardigheid.

We zijn nu vijf jaar later. Wat is er overgebleven van deze mooie voornemens?

Bekijk ook de andere lezingen in de reeks:

Beluister de podcast Solidariteit Spreekt !

In het eerste seizoen van onze podcast Solidariteit Spreekt nemen we een aanloop naar de lezingenreeks U-turn: 5 jaar later.

Journaliste Linda De Win bekeek samen met experts de ontwikkelingen op het gebied van solidariteit, duurzaamheid en toekomstdenken doorheen de lens van de coronatijd.

Ontdek de podcastreeks Solidariteit Spreekt!